De 7 belangrijkste kwaliteiten van een goede Product Owner

Door: Jan Wognum

Product Owner is geen gemakkelijke rol binnen het scrum team. Toch wordt deze functie het meest onderschat. Meer dan eens zie ik dat, in de transitie naar Agile werken, bestaande Product Managers automatisch benoemd worden tot Product Owners. Soms pakt dat geweldig uit, maar in andere gevallen heeft het dramatische gevolgen. Dan is de PO onvoldoende voorbereid op de multidisciplinaire uitdagingen in zijn functie. Hoe kun je dit omzeilen? Door te letten op de zeven cruciale eigenschappen die een goede Product Owner maken:

1. Visie op product en markt
 De Product Owner is iemand met product- en marktkennis. Hij staat in contact met alle stakeholders en focust zijn blik steeds op waar de meeste toegevoegde waarde te behalen is. Dit kan alleen als hij een sterke visie heeft op het product en de markt. Waar ligt de behoefte in de markt op korte en lange termijn? Welke mogelijkheden zijn er in de ontwikkeling van het product? En hoe haal ik de meeste waarde uit het scrumteam? Een goede Product Owner is kritisch en moet dus ook regelmatig ‘nee’ durven te verkopen.

2. Operationeel inzicht: de vertaling van visie naar concrete acties (de product backlog)
Het formuleren van een visie alleen is niet genoeg. Als Product Owner moet je de vertaalslag kunnen maken van de ‘abstracte’ visie naar uitvoerbare ‘brokken’.  Hoe dichter bij de uitvoering, hoe meer verfijnd de product backlog is. De magie in de backlog zit in de prioritering: op het juiste moment aan het juiste onderdeel werken. De Product Owner creëert eerst kleine experimenten voordat grote onderdelen worden opgepakt. Ervaring op operationeel niveau is van belang om de capaciteit van het team te kunnen inschatten.  Op basis hiervan kan hij de product backlog slim invullen en aanpassen.

3. Alles is Agile
Agile = wendbaar en dat geldt ook voor de Product Owner. Hij moet kunnen schakelen tussen alle stakeholders en facetten, van klant, management en team tot product, markt, organisatie en eigen visie. Hij kan zich op dezelfde dag bezighouden met klantbevraging, team stand-ups, strategisch management overleg en het manoeuvreren tussen de belangen van stakeholders in de organisatie. Het is aan de Product Owner om te bepalen wat op dat moment voorrang heeft. Een strikte houding kan succesvol schakelen dan behoorlijk in de weg staan.

4. Prioriteiten stellen
De Product Owner is altijd op zoek naar de hoogst mogelijke waarde voor de klant. Telkens opnieuw beslissingen nemen over de hoogste prioriteit van dat moment. Wanneer is het bijvoorbeeld tijd voor innovatie en wanneer voor het opruimen van brokken werk die zijn blijven liggen (zgn. legacy)? Wanneer je nooit iets doet aan legacy, dreigt er een opstapeling van werk, maar zonder voldoende innovatie blijf je stilstaan. De balans en prioritering is dus belangrijk.

5. Een teamspeler
De Product Owner werkt met een breed scala aan type mensen. Op tactisch niveau overlegt hij met politieke stakeholders en op operationeel niveau met alle mensen in het scrumteam, zoals IT’ers, business developers en marketeers. Al deze groepen mensen vragen een andere manier van communiceren. De Product Owner moet over voldoende sociale vaardigheden bezitten om effectief samen te werken met verschillende groepen mensen binnen en buiten de organisatie. Kortom; de Product Owner is een echte teamplayer.

6. Motiverend leiderschap
Verschillende groepen mensen hebben verschillende belangen. De PO is de spil is tussen deze belangen en moet mensen mee kunnen krijgen in zijn beslissingen. Bijvoorbeeld het scrumteam. Meningen over wat er in een sprints moet worden opgepakt kunnen verschillen, maar uiteindelijk neemt de PO de beslissing. Hiervoor moet hij voldoende gezag en respect van zijn teamgenoten hebben en hen kunnen stimuleren volop in de sprint te gaan.
Omdat een scrumteam zelf organiserend is, is de belangrijkste leiderschapskwaliteit voor een PO om te inspireren. Het top-down voorschrijven aan een team wat ze moeten doen, werkt niet in een Agile omgeving. Op die manier haal je een stuk autonomie weg die hard nodig is voor het laten slagen van zelforganiserende teams. De beste manier om het meeste uit je team te halen? Empowerment. Dit betekent dat je als leider goed moet luisteren naar je team, openstaan voor suggesties en makkelijk benaderbaar moet zijn.

7. Ken uzelf
Een Product Owner zit dus in dynamisch vaarwater. De druk is hoog en het aantal stakeholders groot: een vruchtbare grond voor het ontstaan van conflicten. Dit kan zijn weerslag hebben op de Product Owner als persoon. De PO moet zichzelf, en zijn grenzen, goed kennen om de druk en conflicten niet in de weg te laten staan van gedegen beslissingen en creatieve oplossingen.
Hét sleutelbegrip hierbij is: durf hulp te vragen. Hulp van bijvoorbeeld het team, klanten, marketeers, trendsetters of user interface bouwers. Bijvoorbeeld: je wil het uitproberen van een nieuw product opknippen in verschillende brokken werk. Het kan je ontbreken aan specifieke technische kennis om dit op de juiste manier te doen. Zoek dan de persoon die hier wel alle ins & outs van weet. Faciliteer deze persoon in het opknippen van het project in de juiste brokken. De PO kan niet alles weten; hij moet dus voortdurend op zoek zijn naar waarheden.
Tip: hulp van een ervaren Agile coach kan heel waardevol zijn voor de Product Owner. Iemand die de PO kan spiegelen en helpen met het doseren van zijn energie op het juiste moment.

Tot slot: de Product Owner als alleskunner
Deze opsomming van kwaliteiten maakt duidelijk dat de Product Owner rol er geen is voor on the side. Het is een drukke baan die toewijding vraagt. Het is belangrijk dat dit ook wordt erkend door het management. Werving van een goede Product Owner is belangrijk en kost tijd. Gezien zijn spil-in-het-web functie staat een niet functionerende PO het innovatieve succes van de organisatie immers in de weg. Kortom: een verantwoordelijke taak voor de HR afdeling.

Cursus Product Ownership en Agile Product Management
Het NISI start op 14 maart met een 5-delige cursus Product Ownership en Agile Product Management. Tijdens de cursus wordt in vijf blokken de aspecten van Agile Product Ownership uiteengezet, zijnde Product Management, Backlog Management en Stakeholder Management. 
>>Lees meer over de cursus of meld u direct aan. 



Kijk voor meer cursusinformatie op onze cursuspagina